XWallet uchun AML/CFT talablariga rioya etish siyosati
Bu qulaylik uchun tarjima. Yuridik kuchga rus tilidagi versiya ega.
Kuchga kirish sanasi: 28.07.2024
Oxirgi marta qayta koʻrib chiqilgan sana: 28.07.2024
Tasdiqlagan: XWallet LLC
Mundarija
- Maqsad va qoʻllanish sohasi
- Riskka asoslangan yondashuv
- KYC / Customer Due Diligence
- Tranzaksiyalar monitoringi va hisobot
- Sanksiyalar boʻyicha tekshiruv va Taqiqlangan munosabatlar
- Hisob yuritish va maʼlumotlarni saqlash
1. Maqsad va qoʻllanish sohasi
Ushbu AML/CFT siyosati XWallet (bundan buyon — Kompaniya) tomonidan oʻz xizmatlarini koʻrsatishda jinoiy daromadlarni legallashtirish (pul yuvish) va terrorizmni moliyalashtirishning oldini olish uchun koʻriladigan choralarni belgilaydi.
Taʼriflar: Ushbu siyosat doirasida “AML/CFT” atamasi jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga (pul yuvishga) va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashishni anglatadi. “FATF” jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi moliyaviy choralar ishlab chiqish guruhini anglatadi; u AML/CFT sohasida standartlarni belgilovchi xalqaro organdir. “KYC” (Know Your Customer) va “CDD” (Customer Due Diligence) mijozlarni identifikatsiya qilish va tekshirish jarayonlarini anglatadi. “EDD” (Kuchaytirilgan tekshiruv) yuqori risk holatlari uchun qoʻshimcha choralarni anglatadi. “PEP” Politically Exposed Person (siyosiy taʼsirga ega shaxs) degani boʻlib, odatda jamiyatda muhim mavqega ega boʻlgan va shu sababli yuqori risk tugʻdiradigan shaxsni anglatadi. “STR” Suspicious Transaction Report (Shubhali operatsiyalar haqida hisobot) degani boʻlib, shubhali faoliyat haqida hokimiyat organlariga taqdim etiladigan hisobotni anglatadi.
2. Riskka asoslangan yondashuv
XWallet FATF yoʻriqnomasiga muvofiq AML/CFT talablariga rioya etishda riskka asoslangan yondashuvni (RBA) qoʻllaydi. Bu resurslar va nazorat vositalari aniqlangan risk darajasiga mutanosib ravishda taqsimlanishini anglatadi: yuqori riskli mijozlar yoki faoliyat kuchaytirilgan nazoratga olinadi, past riskli hollarda esa tegishli, ammo mutanosib choralar qoʻllaniladi. Riskka asoslangan yondashuvning asosiy elementlari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
a) Korxona miqyosida risklarni baholash: XWallet oʻz mahsulotlari, xizmatlari, mijozlar turlari, geografik hududlar va tranzaksiyalarni amalga oshirish usullari risklarini har tomonlama baholaydi va hujjatlashtiradi. Ushbu baholash biznes duch kelishi mumkin boʻlgan, unga xos boʻlgan jinoiy daromadlarni legallashtirish (pul yuvish) yoki terrorizmni moliyalashtirish risklarini aniqlaydi. Kriptovalyutadan foydalanish, transchegaraviy operatsiyalar, mijozlarning yuqori riskli hududlarda yashashi, shuningdek, mahsulotlarning yangi funksiyalari kabi omillar baholanadi. Yuzaga kelayotgan risklar hisobga olinishini taʼminlash uchun risklarni baholash vaqti-vaqti bilan (kamida yiliga bir marta yoki biznesda, normativ-huquqiy muhitda jiddiy oʻzgarishlar yuz berganda) yangilab boriladi.
b) Risklarni kamaytirish: Aniqlangan risklar asosida XWallet ularni kamaytirish uchun nazorat vositalarini joriy etadi. Yuqori riskli sohalarda (masalan, korrupsiya yoki terrorizm riski yuqori boʻlgan yurisdiksiyalardan boʻlgan mijozlar, shuningdek, yirik summalar yoki anonimlik darajasi yuqori boʻlgan kriptovalyutalar bilan operatsiyalar) Kuchaytirilgan tekshiruv, qatʼiyroq monitoring yoki operatsiyalar boʻyicha limitlar kabi qatʼiyroq nazorat choralari qoʻllaniladi. Risk darajasi pastroq boʻlgan stsenariylarda qonun bilan ruxsat etilgan soddalashtirilgan choralar qoʻllanilishi mumkin, biroq XWallet barcha mijozlar uchun AML/CFT boʻyicha minimal talablarni har doim bajaradi. Risklarni tasniflash asoslari va tegishli nazorat choralari talablarga rioya etish dasturining bir qismi sifatida hujjatlashtiriladi.
c) Joriy tahlil: Risklarni baholashga asoslangan choralarning samaradorligi muntazam ravishda tekshiriladi. XWalletning komplayens jamoasi zarur hollarda nazorat choralariga tuzatishlar kiritish uchun shubhali faoliyat haqidagi xabarlardagi tendensiyalarni, audit natijalarini va risk omillaridagi oʻzgarishlarni kuzatib boradi. Risklarni baholash va nazorat tizimi samarali boʻlib qolishi hamda FATFning har qanday yangi tavsiyalariga (FATF guidance) yoki mahalliy qonunchilikdagi oʻzgarishlarga muvofiq boʻlishi uchun yuqori rahbariyat tomonidan qayta koʻrib chiqiladi va yangilanadi.
3. Mijozlarni tekshirish (KYC/CDD)
XWalletda barcha foydalanuvchilarning shaxsini tekshirish va ularning risk profilini baholash uchun ishonchli Know Your Customer (KYC) va Customer Due Diligence (CDD) tartib-taomillari joriy etiladi. Anonim hisob qaydnomalari yoki tranzaksiyalar taqiqlanadi. Quyidagi choralar XWallet CDDni qanday oʻtkazishini tavsiflaydi:
a) Mijozlarni identifikatsiya qilish va verifikatsiya qilish:
- Barcha yangi foydalanuvchilar tizimda roʻyxatdan oʻtishda KYC tekshiruvidan oʻtishi kerak. Foydalanuvchi kamida quyidagilarni oʻz ichiga olgan aniq va dolzarb shaxsiy maʼlumotlarni taqdim etishi kerak: elektron pochta va telefon raqami.
- Kuniga 100 AQSh dollari chegaraviy qiymatiga yoki istalgan davr uchun 1000 AQSh dollari miqdoridagi tranzaksiyalar summasiga yetilganda foydalanuvchi yurisdiksiyaga qarab kamida toʻliq ismi, davlat namunasidagi fotosuratli shaxsni tasdiqlovchi hujjatni (masalan, pasport, milliy shaxsni tasdiqlovchi hujjat yoki haydovchilik guvohnomasi) oʻz ichiga olgan qoʻshimcha aniq va dolzarb shaxsiy maʼlumotlarni taqdim etishi kerak. XWallet taqdim etilgan hujjatlar va maʼlumotlarning haqiqiyligini tekshirish uchun ishonchli mustaqil manbalardan foydalanadi.
b) Kuchaytirilgan tekshiruv (EDD): XWallet yuqori risk tugʻdiruvchi mijozlar yoki vaziyatlarga nisbatan Kuchaytirilgan tekshiruvni qoʻllaydi. EDD, masalan, quyidagi hollarda zarur:
- Tranzaksiya summasi (yoki tranzaksiyalar jamlangan seriyasining summasi) 10 000 AQSh dollaridan oshganda
- Politically Exposed Persons (PEPs, siyosiy taʼsirga ega shaxslar) yoki PEPlarning oila aʼzolari sifatida identifikatsiya qilingan mijozlar, shuningdek, PEPlar bilan yaqin aloqada boʻlgan boshqa shaxslar (korrupsiya riski yuqoriligi munosabati bilan).
- Yuqori risk darajasiga ega yurisdiksiyalarda yashovchi yoki ular bilan operatsiyalarni amalga oshiruvchi mijozlar (FATF yoki mahalliy hokimiyat organlari tomonidan belgilanganidek, korrupsiya, uyushgan jinoyatchilik, sanksiyalar yoki terrorizmni moliyalashtirish riski yuqori darajada ekanligi maʼlum boʻlgan mamlakatlar).
- Benefitsiarlarni yashirishi mumkin boʻlgan gʻayrioddiy yoki murakkab mulkchilik tuzilmasiga ega hisoblar.
- Tranzaksiyalar hajmi yoki qiymati yuqori boʻlgan mijozlar (masalan, oddiy mijozlarga qaraganda ancha katta summalarga ishlov berishi kutilayotganlar).
- Standart har tomonlama tekshiruv munosabati bilan shubha yoki xavotir uygʻotadigan har qanday holat (masalan, qarama-qarshi maʼlumotlar, ushbu shaxs haqidagi salbiy yangiliklar va h.k.).
EDDga nisbatan XWallet kompaniyasi qoʻshimcha choralarni, jumladan, lekin ular bilan cheklanmagan holda, quyidagilarni koʻradi:
- Mijozning mablagʻlari va boyligi manbai haqida maʼlumot olish (masalan, mijoz hisobda foydalanilayotgan mablagʻlarni qanday olganligi, masalan, ish haqi, biznesdan olingan daromad, meros va h.k. haqida hujjatlar yoki tushuntirishlarni soʻrash).
- Shaxsni qoʻshimcha tasdiqlashni talab qilish yoki qoʻshimcha hujjatlarni tekshirish (masalan, shaxsni tasdiqlovchi hujjatlar, bankdan maʼlumotnomalar yoki, agar tatbiq etiladigan boʻlsa, biznes hujjatlari).
- Biografik maʼlumotlarni chuqur tekshirish: jismoniy shaxs yoki kompaniyaning noqonuniy faoliyatga har qanday aloqadorligini yoki obroʻ bilan bogʻliq muammolarini aniqlash uchun ochiq manbalarda kengroq qidiruv yoki ommaviy axborot vositalarida (OAV) obroʻsizlantiruvchi materiallarni qidirish.
- Mijozni jalb qilish yoki u bilan ishlashni davom ettirish uchun yuqori rahbariyatning ruxsati (PEP va yuqori risk darajasiga ega boshqa holatlarda komplayens boʻyicha mutaxassis qarorni tasdiqlash uchun katta menejerga yoki tayinlangan komplayens qoʻmitasiga topshirishi kerak).
- Tranzaksiyalarni tez-tez monitoring qilish (ogohlantirishlar uchun pastroq chegaralarni belgilash yoki mijozning hisob boʻyicha faoliyatini tez-tez tekshirish).
XWallet Kuchaytirilgan tekshiruv boʻyicha koʻrilgan barcha choralarni hujjatlashtiradi, olingan qoʻshimcha maʼlumotlarga muvofiq yigʻilgan dalillarni saqlaydi. Mijoz bilan munosabatlarni oʻrnatish yoki saqlab qolish toʻgʻrisidagi qarorning asoslari qayd etilishi kerak. Agar mijoz haqidagi maʼlumotlarning biror jihati savol tugʻdirsa (masalan, shaxsni tasdiqlovchi hujjatni tekshirishdagi qiyinchiliklar yoki taqdim etilgan maʼlumotlardagi nomuvofiqliklar), komplayens jamoasi xizmatlarga toʻliq kirish huquqini berishdan oldin qoʻshimcha tushuntirishlar soʻraydi. XWallet KYC tartib-taomili toʻliq oʻtkazilmaguncha va har qanday shubhalar bartaraf etilmaguncha hisob qaydnomasiga dastlabki limitlar (masalan, tranzaksiya hajmi yoki mablagʻlarni yechib olish boʻyicha) belgilashi mumkin. Agar foydalanuvchini lozim darajada identifikatsiya qilib boʻlmasa yoki u talab qilinadigan maʼlumotlarni taqdim etishdan bosh tortsa, hisob qaydnomasi faollashtirilmaydi (yoki unga cheklovlar qoʻyiladi) va XWallet qonunchilik talablariga muvofiq (shu jumladan anonim faollikka urinishlar haqida xabar berish boʻyicha har qanday majburiyatni hisobga olgan holda) munosabatlarni tugatish masalasini koʻrib chiqishi mumkin.
Agar kuchaytirilgan tekshiruv natijalariga koʻra XWallet operatsiyani amalga oshirishni rad etish va mablagʻlarni joʻnatuvchining manziliga qaytarish toʻgʻrisida qaror qabul qilsa, qaytarishga ishlov berish hamda u bilan bogʻliq operatsion/tarmoq xarajatlarini qoplash uchun qaytariladigan summadan 6 (olti) USDT miqdorida qatʼiy belgilangan servis yigʻimi ushlab qolinishi mumkin. Foydalanuvchi operatsiyani boshlash orqali bunday hollarda koʻrsatilgan yigʻim qoʻllanilishi mumkinligiga rozilik bildiradi.
c) Qoʻshimcha maʼlumotlarni soʻrash huquqi: Istalgan vaqtda, ayniqsa mijozning harakatlari oʻzgarsa yoki taqdim etilgan maʼlumotlarga mos kelmaydigandek koʻrinsa, XWallet KYC tartib-taomillariga muvofiq yangilangan yoki qoʻshimcha maʼlumotlarni soʻrashi mumkin. Xususan, yirik, gʻayrioddiy tranzaksiyalar yoki toʻldirishlar holatida kompaniya operatsiyaga ishlov berishdan oldin foydalanuvchilardan tushuntirishlar yoki tasdiqlovchi hujjatlarni soʻrash huquqini oʻzida saqlab qoladi. Masalan, agar foydalanuvchi uning maʼlum profiliga mos kelmaydigan juda katta toʻldirishni amalga oshirsa, XWallet tranzaksiya maqsadi va mablagʻlarning kelib chiqishini tushuntirib berishni talab qilishi mumkin. Bunday soʻrovlar bizning standart risklarni nazorat qilishimizning bir qismi boʻlib, foydalanuvchi kelishuvlariga muvofiqdir. Foydalanuvchilar bunday soʻrovlarni zudlik bilan bajarishlari kutiladi; soʻralgan maʼlumotlar yoki hujjatlarni taqdim etmaslik Hisob qaydnomasi faoliyatining toʻxtatib qoʻyilishiga yoki tugatilishiga olib kelishi mumkin. XWalletdan foydalanish shartlari AML/CFT tartib-taomillariga rioya etilishini taʼminlash uchun bunday soʻrovlar va majburlov choralariga bevosita ruxsat beradi. Bu chora shubhali mablagʻlar tizimga nazoratsiz kirmasligini kafolatlagan holda ham foydalanuvchini, ham kompaniyani himoya qiladi.
d) Simplified Due Diligence (SDD), agar bunga ruxsat berilgan boʻlsa: Cheklangan hollarda, agar mijoz yoki tranzaksiya kam riskli deb hisoblansa va agar bunga qoʻllaniladigan qonunchilik ruxsat bersa, XWallet simplified due diligence (soddalashtirilgan tekshiruv) qoʻllashi mumkin. Bu kamroq maʼlumot yigʻish yoki shaxsni kamroq sinchkovlik bilan tekshirishni anglatishi mumkin. Biroq soddalashtirilgan choralar hech qachon biror yurisdiksiyaning KYC talablariga zid boʻlmaydi. Amalda XWallet, agar past risk darajasiga ega aniq foydalanish holati aniqlanmagan va hujjatlashtirilmagan boʻlsa (masalan, tranzaksiyalar boʻyicha past limitlarga ega, kichik summadagi toʻlovlar uchun moʻljallangan kichik elektron hamyon), aksariyat foydalanuvchilarga nisbatan lozim darajadagi tekshiruvning standart choralarini qoʻllaydi. SDDdan har qanday foydalanish risklarni baholashda asoslangan va komplayens boʻyicha mutaxassis tomonidan maʼqullangan boʻlishi kerak hamda agar jinoiy daromadlarni legallashtirish (pul yuvish)/terrorizmni moliyalashtirishga oid har qanday shubhalar mavjud boʻlsa yoki Kompaniyada mijozni yuqori risk toifasiga kiritish mumkinligiga ishonish uchun jiddiy asoslar boʻlsa, u qoʻllanilmaydi.
e) Doimiy tekshiruv va yangilanishlar: Customer due diligence — roʻyxatdan oʻtishdagi bir martalik tadbir emas. XWallet mijoz bilan munosabatlarning butun muddati davomida doimiy har tomonlama tekshiruv oʻtkazadi. Bu quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
- Tranzaksiyalarning mijozning maʼlum qilingan profili va mablagʻlar manbaiga muvofiqligi yuzasidan ularning monitoringi (4-boʻlimga qarang). Har qanday nomuvofiqliklar mijoz haqidagi maʼlumotlarni qayta tekshirish yoki yangilashni talab qilishi mumkin.
- Mijozlar haqidagi maʼlumotlarni davriy yangilash: Faol mijozlar uchun kompaniya risk darajasiga qarab mijozdan KYC maʼlumotlarini muayyan vaqt oraligʻida qayta koʻrib chiqish va yangilashni soʻrashi mumkin (masalan, yuqori riskli mijozlar uchun har yili, oʻrtacha riskli mijozlar uchun har 2-3 yilda va h.k.). Agar mavjud shaxsni tasdiqlovchi hujjatlarning amal qilish muddati tugagan boʻlsa, mijoz amaldagi hujjatlarni taqdim etishi kerak.
- Yangi maʼlumotlar paydo boʻlganda mijozning risk darajasini qayta baholash (masalan, agar past risk darajasiga ega mijoz yirik tranzaksiyalarni amalga oshira boshlasa, uning risk reytingi oshirilishi va kuchaytirilgan choralar qoʻllanilishi mumkin).
- Mijoz foydalanadigan har qanday yangi mahsulotlar yoki xizmatlar tegishli tekshiruv bilan qamrab olinishini taʼminlash.
Agar biror vaqtda mijoz CDD/EDD soʻrovlarini bajarishdan bosh tortsa, yolgʻon maʼlumotlar taqdim etsa yoki noqonuniy faoliyatda fosh etilsa, XWallet munosabatlarni tugatadi va zarur hollarda tegishli organlarga hisobot taqdim etadi. CDD boʻyicha barcha maʼlumotlar (identifikatsiya maʼlumotlari, risklarni baholash natijalari, tasdiqlovchi hujjatlar, yuborilgan soʻrovlar haqidagi yozuvlar va h.k.) 6-boʻlimda (Maʼlumotlarni saqlash) tavsiflanganidek ishonchli tarzda saqlanadi.
4. Tranzaksiyalar monitoringi va hisobot
a) XWallet tranzaksiyalar monitoringi tizimi gʻayrioddiy yoki potensial shubhali harakatlarni real vaqt rejimida yoki real vaqtga yaqin rejimda aniqlash va tekshirish maqsadida mijozlarning tranzaksiyalarini doimiy kuzatib borish uchun tranzaksiyalar monitoringi tizimidan foydalanadi. Ushbu monitoring XWallet platformasi orqali amalga oshiriladigan barcha tranzaksiyalarga, jumladan kriptovalyutada toʻldirishlar, mablagʻlarni yechib olish, ayirboshlash, shuningdek, fiat valyuta bilan har qanday operatsiyalarga, agar ular amalga oshirilsa, tatbiq etiladi. Tranzaksiyalar monitoringimizning asosiy tarkibiy qismlari quyidagilardan iborat:
b) Avtomatlashtirilgan monitoring va ogohlantirishlar: Kompaniya kutilgan normalardan chetga chiqadigan operatsiyalarni belgilash uchun monitoring dasturiy taʼminotiga avtomatlashtirilgan qoidalar va stsenariylarni joriy etadi. Tizim mijozlarning risk profillariga moslashtirilgan; masalan, bir mijoz uchun odatiy boʻlishi mumkin boʻlgan oʻtkazma, agar u ushbu mijoz tranzaksiyalarining odatiy hajmi yoki chastotasidan oshsa, boshqa mijoz uchun gʻayrioddiy deb belgilanishi mumkin. Ogohlantirishlarni keltirib chiqaradigan stsenariylar/mezonlar quyidagilarni oʻz ichiga OLISHI MUMKIN:
- Mijozning maʼlum profiliga mos kelmaydigan operatsiyalar – masalan, mijozning oʻtmishdagi faolligidan sezilarli darajada farq qiladigan kutilmagan yirik oʻtkazma yoki toʻldirish.
- Muayyan chegaraviy qiymatlardan oshadigan yirik tranzaksiyalar. Ushbu chegaraviy qiymatlar komplayens jamoasi tomonidan belgilanishi mumkin va mutlaq (masalan, 10 000 AQSh dollaridan ortiq summadagi har qanday yakka oʻtkazma) va/yoki nisbiy (masalan, ushbu foydalanuvchi uchun oldingi oyga nisbatan tranzaksiyalar hajmining 100 foizga oshishi) boʻlishi mumkin. Chegaraviy qiymatlar har bir yurisdiksiyadagi normativ hisobotning barcha qoʻllaniladigan darajalarini hisobga oladi va riskka moyillikka qarab tuzatilishi mumkin.
- Strukturalash yoki smurfing – jami katta summani tashkil etadigan koʻplab mayda tranzaksiyalar (ehtimol, bu hisobot berish chegaralarini chetlab oʻtishga urinishdir). Masalan, agar foydalanuvchi qisqa davr ichida limitdan oshmaydigan summada bir nechta toʻldirishni amalga oshirsa, tizim ushbu qonuniyatni umumlashtiradi va belgilaydi.
- Mablagʻlarning tez kelib tushishi va yechib olinishi – masalan, foydalanuvchi kriptovalyutani kiritadi va uni darhol tashqi manzilga yechib oladi, ayniqsa bu bir necha bor takrorlansa (noqonuniy mablagʻlarning platforma orqali qayta taqsimlanayotganini koʻrsatishi mumkin).
- Bir nechta hisob qaydnomalari yoki oluvchilar – bitta foydalanuvchi mablagʻlarni shaxsiy foydalanish uchun odatiy boʻlmagan usulda koʻplab turli hamyon manzillari yoki hisob qaydnomalariga yuboradi. Xuddi shunday, agar bir nechta foydalanuvchi mablagʻlarni bitta maqsadli hisobga oʻtkazsa, bu pul kuryerlari (“money mules”) tarmogʻi yoki jinoiy daromadlarni legallashtirish (pul yuvish) sxemasidan dalolat berishi mumkin
- Yuqori anonimlikni taʼminlaydigan servislar yoki aktivlardan foydalanish – masalan, agar XWallet aralashtirish (mikser) servislari bilan oʻzaro aloqani yoki maxfiylik tangalari, protokollaridan (agar ular qoʻllab-quvvatlansa) foydalanishni aniqlasa, bunday tranzaksiyalar jinoiy daromadlarni legallashtirish riski yuqoriligi sababli yanada sinchkovlik bilan nazorat qilinadi.
- Obroʻsizlangan yoki qora roʻyxatga kiritilgan manzil bilan bogʻliq har qanday tranzaksiya – XWallet kiruvchi yoki chiquvchi kriptomanzil noqonuniy faoliyat (masalan, darknet bozorlari, tovlamachi dasturlar, sanksiyalar ostidagi tashkilotlar yoki firibgarlik sxemalari) bilan bogʻliq emasligini tekshirish uchun blokcheyn tahlili vositalaridan (kriptovalyutalar bilan ishlashda) foydalanadi. Agar bunday manzillar yoki yuqori riskli klasterlar bilan moslik aniqlansa, tranzaksiya darhol belgilanadi.
- Real vaqt rejimida tekshirish/oʻz vaqtida tekshirish: Monitoring tizimi ogohlantirish hosil qilganda komplayens boʻyicha mutaxassis yoki komplayens jamoasidagi tahlilchi ushbu ogohlantirishni oʻz vaqtida tekshiradi. Tekshiruv tranzaksiya tafsilotlari, mijoz profili va uning oʻtmishdagi faoliyatini oʻrganishni oʻz ichiga oladi. Ushbu bosqichda komplayens jamoasi, shuningdek, blokcheyn analizatorlari, ochiq manbalardan olingan tahliliy maʼlumotlar kabi tashqi resurslardan foydalanishi yoki, agar bu tranzaksiya xususiyatini tushunish uchun zarur boʻlsa, mijozdan qoʻshimcha maʼlumotlar soʻrashi mumkin (yuqoridagi “Kuchaytirilgan tekshiruv” boʻlimiga qarang). Har bir ogohlantirish tekshiruv natijasi (soxta ishga tushish/normal faollik sifatida bartaraf etilgan yoki shubhali toifaga oʻtkazilgan) koʻrsatilgan holda hujjatlashtiriladi.
- Kalibrlash va sozlash: Tranzaksiyalar monitoringi qoidalari ularning samaradorligini taʼminlash va haddan tashqari ogʻir boʻlmasligi uchun (soxta ishga tushishlar va haqiqiy risklarni aniqlash oʻrtasida muvozanatni saqlash) muntazam ravishda kalibrlanadi. Kalibrlash tajriba, aniqlangan yangi modellar va tartibga soluvchi organlarning koʻrsatmalari asosida chegaraviy qiymatlarni yoki qoidalar sezgirligini tuzatishni oʻz ichiga oladi. Masalan, agar risk tugʻdirmaydigan juda koʻp ahamiyatsiz ogohlantirishlar hosil boʻlsa, muhimroq holatlarga eʼtibor qaratish uchun chegaraviy qiymat oshirilishi mumkin. Aksincha, agar biror qoida amal qilmaydigan shubhali faollik aniqlansa, ushbu stsenariy toʻldirilishi yoki qatʼiylashtirilishi kerak. XWallet komplayens jamoasi monitoring tizimini takomillashtirish uchun ogohlantirish shablonlarini kamida yiliga bir marta va har qanday yirik hodisadan keyin qayta koʻrib chiqishi kerak.
- Know Your Transaction (KYT): KYC bilan birgalikda KYT tartib-taomillari qoʻllaniladi. Bu shuni anglatadiki, muayyan tranzaksiyalarga nisbatan tizim va komplayens xodimlari tranzaksiya ortidagi “tarix”ni tushunish uchun choralar koʻrishi mumkin.
- Tranzaksiyalar limitlari va nazorati: Qoʻshimcha ehtiyot chorasi sifatida XWallet risk darajasiga qarab tranzaksiyalar hajmi yoki miqdoriga ichki cheklovlar joriy etishi mumkin. Masalan, yangi foydalanuvchilar yoki toʻliq verifikatsiyadan oʻtmagan foydalanuvchilar tranzaksiyalar boʻyicha pastroq limitlarga ega boʻlishi mumkin. Yuqori risk darajasiga ega mijozlar mablagʻlarning yirik harakatlari uchun qatʼiyroq limitlarga yoki oldindan maʼqullash talablariga ega boʻlishi mumkin. Ushbu nazorat vositalari ham profilaktik chora, ham tekshiruv uchun asos boʻlib xizmat qiladi; agar foydalanuvchi limitlarni oshirishni yoki favqulodda operatsiyani amalga oshirishni soʻrasa, bu talablarga muvofiqlikni tekshirish yoki rahbariyat tomonidan maʼqullash uchun asos boʻlishi kerak. XWallet yetarli tekshiruv yakunlanmaguncha va mijozdan soʻralgan tushuntirishlar olinmaguncha ogohlantirishga sabab boʻlgan har qanday tranzaksiyani kechiktirish yoki vaqtincha bloklash huquqini oʻzida saqlab qoladi. Bu shubhali tranzaksiyalar lozim darajada tekshirilmasdan amalga oshirilmasligi uchun qilinadi.
Shubhali tranzaksiyalarni aniqlash mezonlari. XWallet shubhali tranzaksiyalar deb potensial jinoiy daromadlarni legallashtirish (pul yuvish), terrorizmni moliyalashtirish yoki boshqa moliyaviy jinoyatlarni koʻrsatishi mumkin boʻlgan tranzaksiyalarni belgilaydi. Barcha stsenariylarni sanab oʻtishning imkoni boʻlmasa-da, talablarga rioya etish dasturi shubhali harakatlarni aniqlashga yordam beradigan mezonlar va ogohlantiruvchi belgilarni oʻz ichiga oladi. Shubhali operatsiyalarning keng tarqalgan belgilariga quyidagilar kiradi:
- Mablagʻlarning yirik yoki tez harakatlanishi: Ushbu foydalanuvchi uchun gʻayritabiiy darajada yirik boʻlgan tranzaksiyalar yoki qisqa vaqt oraligʻidagi tranzaksiyalarning tez seriyasi (ayniqsa yangi hisob qaydnomalari yoki ilgari faol boʻlmagan hisob qaydnomalari ishtirokida). Misol: odatda oyiga 1000 dollarga ekvivalent tranzaksiyalarni amalga oshiradigan foydalanuvchi toʻsatdan bir kunda tashqi hamyonga 50 000 dollar yuboradi.
- Strukturalash shablonlari: hisobot berish chegaraviy qiymatlaridan oshib ketmaslik yoki eʼtiborni jalb qilmaslik uchun moʻljallanganga oʻxshaydigan koʻplab kichik tranzaksiyalar. Masalan, 99 000 dollarlik bitta depozit oʻrniga bir hafta davomida oʻn marta 9 900 dollarlik kriptovalyuta kiritish (jami 99 000 dollar). Bu avtomatik chegaraviy qiymatlarni qasddan chetlab oʻtishdan dalolat berishi mumkin.
- Mikserlar yoki obfuskatsiya vositalaridan foydalanish: Agar foydalanuvchi mablagʻlari maʼlum mikser servislaridan kelib tushayotgani yoki ularga yoʻnaltirilayotgani sezilsa yoxud foydalanuvchi tranzaksiyalarni turli manzillar boʻyicha koʻplab mayda qismlarga boʻlish usullaridan foydalansa (blokcheyndan odatiy foydalanishdan tashqari), bu mablagʻlarning manbai yoki borish joyini yashirishga urinishdan dalolat beradi.
- Noqonuniy faoliyat bilan aloqadorlik: Blokcheyn tahlili yoki tashqi analitika natijasida foydalanuvchi mablagʻlari maʼlum oʻgʻirlangan mablagʻlar, tovlamachilar manzillari, darknet bozorlari, firibgarlik bilan bogʻliq manzillar yoki terrorizmni moliyalashtirishning har qanday belgilangan kanallari bilan bogʻliqligi maʼlum boʻladi.
- Mijoz xulq-atvoridagi xavotirli signallar: Tranzaksiyalar haqidagi maʼlumotlardan tashqari, agar foydalanuvchi tranzaksiyalar haqidagi oddiy savollarga chalkash yoki qarama-qarshi javoblar bersa yoki mablagʻlar manbai haqida soʻralganda maʼlumot berishdan bosh tortsa, bunday xulq-atvorning oʻzi uning tranzaksiyalariga nisbatan shubhalarni kuchaytirishi mumkin boʻlgan xavotirli signal hisoblanadi.
- Bir nechta hisob qaydnomalarining oʻzaro bogʻliqligi: Bir nechta hisob qaydnomalarining ulanishi: Bitta shaxs turli nomlar ostida bir nechta hisob qaydnomalarini boshqarayotgani (yoki bir guruh foydalanuvchilar oʻz tranzaksiyalarini oʻzaro muvofiqlashtirayotganga oʻxshashi) aniqlanishi shubhali boʻlishi mumkin; bu hisob qaydnomalarini boʻlish yoki pul kuryerlari (“money mules”) hisob qaydnomalarini yaratish ehtimolini koʻrsatadi.
Yuqorida koʻrsatilgan mezonlar XWallet monitoring dasturiga integratsiya qilinishi mumkin. Bir yoki bir nechta xavotirli signal aniqlanganda tegishli tranzaksiya (tranzaksiyalar) tekshirish uchun belgilanadi. Shuni taʼkidlash muhimki, belgilangan tranzaksiya avtomatik ravishda noqonuniy deb hisoblanmaydi – bu qoʻshimcha tekshiruv talab qilinishining belgisidir. Komplayens jamoasi qaysi ogohlantirishlar yoki holatlar STR taqdim etishni talab qilishini tizimli ravishda aniqlash uchun ushbu mezonlardan yoʻriqnoma sifatida foydalanadi. Mezonlar FATF va mahalliy tartibga soluvchi organlar tomonidan eʼlon qilingan soʻnggi tipologiyalarga muvofiq muntazam ravishda qayta koʻrib chiqiladi, bu esa shubhali xulq-atvor haqidagi tushunchamiz dolzarbligini kafolatlaydi.
c) Shubhali harakatlarni aniqlash va ular haqida xabar berish. XWalletda kompaniya ichida shubhali harakatlarni aniqlash va qonun talablariga muvofiq ular haqida tegishli organlarga xabar berish boʻyicha aniq tartib-taomillar amal qiladi. Potensial muammolarning tezkor hal etilishini taʼminlash uchun barcha xodimlar va tegishli pudratchilar qatʼiy “hisobot berish zanjiri”ga amal qilishlari kerak:
- Ichki aniqlash (komplayens jamoasiga xabar berish): Agar biror xodim (masalan, mijozlarni qoʻllab-quvvatlash xizmati yoki firibgarlikka qarshi kurash boʻyicha tahlilchi) foydalanuvchi xulq-atvori yoki tranzaksiyalarida biror shubhali narsani sezsa, u bu haqda darhol komplayens boʻyicha mutaxassisni yoki jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurash jamoasini xabardor qilishi kerak. Buni ichki hisobot shakli yoki tizimi yordamida amalga oshirish mumkin. Hisobotda mijoz va xavotir uygʻotgan harakatlar haqida batafsil maʼlumot boʻlishi kerak. XWallet xodimlar qasos choralaridan qoʻrqmasdan shubhalar haqida erkin va, xohlasa, maxfiy tarzda xabar bera oladigan madaniyatni qoʻllab-quvvatlaydi. Shubhalar haqida xabar beruvchi xodimlarning shaxsi imkon qadar himoya qilinishi kerak.
- Talablarga muvofiqlikni tekshirish: Ichki hisobot yoki monitoring tizimidan ogohlantirish olinganidan soʻng komplayens boʻyicha mutaxassis (yoki jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurash boʻyicha tayinlangan tahlilchi) zudlik bilan tergov oʻtkazadi. Bu mijoz profilini va u bilan bogʻliq barcha tranzaksiyalarni koʻrib chiqish, yetishmayotgan har qanday maʼlumotlarni yigʻish (bu tushuntirish olish uchun mijozga murojaat qilishni oʻz ichiga olishi mumkin) va zarur hollarda tashqi maʼlumotlar bazalariga (masalan, salbiy yangiliklar, sanksiyalar roʻyxatlari, blokcheyn analitikasi) murojaat qilishni oʻz ichiga oladi. Komplayens jamoasi faoliyat asosli/tushuntirib boʻladigan yoki shubhali ekanligini hal qiladi. Agar faollikni tushuntirish mumkin boʻlsa (masalan, foydalanuvchi yirik depozit uchun, masalan, aktivni sotish kabi, ishonarli va tekshirilgan tushuntirish taqdim etgan boʻlsa), komplayens jamoasi asoslarni hujjatlashtiradi va ogohlantirishni olib tashlaydi. Agar faoliyatni oqilona tushuntirib boʻlmasa yoki u hamon noqonuniy xulq-atvor belgilarini oʻz ichiga olsa, komplayens boʻyicha mutaxassis u haqidagi maʼlumotlarni tashqi organlarga topshiradi.
- Moliyaviy razvedka boʻlinmalari (FIU) bilan hamkorlik: XWallet moliyaviy razvedka boʻlinmalari yoki shunga oʻxshash davlat organlarining (FIU), huquqni muhofaza qiluvchi organlarning har qanday koʻrsatmalari yoki soʻrovlariga rioya qiladi. Bu aktivlarni muzlatish, tranzaksiyalar haqida qoʻshimcha yozuvlarni taqdim etish yoki qonunda nazarda tutilgan boshqa choralarni oʻz ichiga olishi mumkin. Kompaniya ichida komplayens xodimi keyingi riskning oldini olish uchun mijoz bilan munosabatlarni tugatish kerakmi yoki yoʻqligini baholaydi. Koʻp hollarda hisob qaydnomasining faoliyati yuriskonsult bilan maslahatlashganidan va huquqni muhofaza qiluvchi organlarning fikr-mulohazalari koʻrib chiqilganidan soʻng (biz beixtiyor kengroq tergovga aralashmayotganimizga ishonch hosil qilish uchun) toʻxtatib qoʻyilishi yoki yopilishi mumkin. Har bir holat individual tarzda koʻrib chiqiladi.
5. Sanksiyalar boʻyicha tekshiruv va Taqiqlangan munosabatlar
a) XWallet quyidagi har qanday jismoniy yoki yuridik shaxs bilan ishbilarmonlik munosabatlarini oʻrnatmaydi yoki davom ettirmaydi:
- Xizmatlar koʻrsatishni taqiqlovchi keng koʻlamli sanksiyalar amal qiladigan mamlakat yoki mintaqada joylashgan (masalan, XWalletning yuridik majburiyatlariga muvofiq, agar mavjud boʻlsa, har tomonlama embargo qoʻllangan mamlakatlar).
- Terrorchilik tashkilotlari yoki faoliyati bilan bogʻliqligi maʼlum boʻlgan (bu terrorchilik tashkilotlari roʻyxatlari va huquqni muhofaza qiluvchi organlarning maʼlumotlarini tekshirish orqali aniqlanadi).
- Sanksiyalarga tushishi yoki yuqori risk tugʻdirishini aniqlash uchun yetarli maʼlumot taqdim etishdan bosh tortadigan.
b) Agar roʻyxatdan oʻtgandan keyin biror mavjud mijoz yuqorida koʻrsatilgan mezonlarga mos kelishi aniqlansa (roʻyxatlarning yangilanishi yoki yaqinda aniqlangan maʼlumotlar tufayli), XWallet hisob qaydnomasini darhol muzlatadi, har qanday keyingi tranzaksiyalarni amalga oshirishdan tiyiladi va hokimiyat organlariga murojaat qilish hamda, oxir-oqibat, munosabatlarni tugatishni oʻz ichiga olishi mumkin boʻlgan yuridik koʻrsatmalarga amal qiladi.
6. Hisob yuritish va maʼlumotlarni saqlash
XWallet kelajakdagi har qanday tergovlarga yordam berish va talablarga muvofiqlikni namoyish etish uchun mijozlar haqidagi maʼlumotlar va moliyaviy faoliyatning toʻliq hisobini yuritadi. Barcha yozuvlar ishonchli va maxfiy tarzda saqlanadi. Hisob yuritishning asosiy qoidalari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
a) Mijozlarni identifikatsiya qilish haqidagi yozuvlar: KYC/CDD jarayonida olingan barcha maʼlumotlar, jumladan har bir mijoz uchun shaxsni tasdiqlovchi hujjatlarning nusxalari, verifikatsiya maʼlumotnomalari, manzilni tasdiqlovchi hujjatlar va risklarni baholash boʻyicha hujjatlar ishonchli tarzda (shifrlangan raqamli shaklda, kirish nazorati bilan) saqlanadi. Ushbu yozuvlar mijoz bilan munosabatlar tugatilganidan keyin kamida besh yil davomida saqlanadi. Agar mijozning hisob qaydnomasi yopilsa yoki u servisdan foydalanishni toʻxtatsa, besh yillik muddat yopilgan sanadan boshlab hisoblanadi. Amalda, agar qonun bunga ruxsat bersa va agar bu Kompaniyani himoya qilish uchun zarur deb topilsa (masalan, tergov davom etayotgan boʻlsa), XWallet bunday yozuvlarni uzoqroq saqlashi mumkin, biroq shaxsga doir maʼlumotlarni sababsiz cheksiz saqlamaydi. Saqlash muddati tugaganidan soʻng, agar qonun ularni keyinchalik ham saqlashni talab qilmasa, shaxsiy maʼlumotlar xavfsiz tarzda, masalan, oʻchirish yoki anonimlashtirish yoʻli bilan yoʻq qilinadi.
b) Tranzaksiyalar haqidagi yozuvlar: XWallet tomonidan ishlov berilgan har bir tranzaksiya uchun quyidagi maʼlumotlar qayd etiladi va saqlanadi: sana/vaqt, summa va valyuta/kriptoaktiv, joʻnatuvchi va qabul qiluvchi taraf haqidagi maʼlumotlar (masalan, hisob identifikatorlari yoki kriptomanzillar, shuningdek, tizimimizdagi ular bilan bogʻliq har qanday foydalanuvchi identifikatorlari), shuningdek, tranzaksiya maqsadini tavsiflovchi har qanday izohlar yoki qaydlar (agar ular taqdim etilgan boʻlsa). Bundan tashqari, tranzaksiya bilan bogʻliq har qanday tergov qayd etiladi va unga bogʻlanadi. Tranzaksiyalar haqidagi ushbu yozuvlar ham tranzaksiya amalga oshirilgan sanadan boshlab kamida besh yil davomida saqlanadi. Ular oson chiqarib olinadigan va qonuniy soʻrov boʻyicha hokimiyat organlariga oʻz vaqtida taqdim etilishi mumkin boʻlgan formatlarda saqlanadi.
c) Maʼlumotlarni himoya qilish va xavfsizlik: Shaxsga doir maʼlumotlar yoki maxfiy axborotni oʻz ichiga olgan barcha yozuvlar XWalletning maʼlumotlarni himoya qilish protokollari bilan himoyalangan. Raqamli yozuvlar shifrlangan himoyalangan maʼlumotlar bazalarida saqlanadi va ularga kirish vakolatli xodimlar (masalan, komplayens jamoasi, yuqori rahbariyat va zarur hollarda IT-xavfsizlik xizmati) bilan cheklangan. Biz mijozlar maʼlumotlarining maxfiyligini taʼminlash uchun maʼlumotlarni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya qilamiz. Jismoniy yozuvlar (agar mavjud boʻlsa) kirish nazorat qilinadigan yopiq omborda saqlanadi. Biz mijozlar maʼlumotlarining maxfiyligini taʼminlash uchun maʼlumotlarni himoya qilish qoidalariga amal qilamiz. AML/CFT boʻyicha yozuvlarga kirishga faqat qonunchilikka rioya qilish yoki yuridik maqsadlar uchun bu zarur boʻlgan shaxslarga, shuningdek, vakolatli organlarning rasmiy soʻrovi boʻyicha ruxsat beriladi.
d) Hokimiyat organlariga taqdim etish: Qonuniy soʻrov boʻlgan taqdirda yoki tartibga soluvchi organlar tomonidan tekshiruv/audit oʻtkazilayotgan vaqtda XWallet zarur yozuvlarni tezkor olishi va taqdim etishi mumkin. Mijozlar va tranzaksiyalar haqidagi barcha yozuvlar ularning mavjudligi va qidirish imkoniyatini taʼminlaydigan tarzda saqlanadi (masalan, yozuvlar mijoz identifikatori va sana boʻyicha indekslanadi). Komplayens boʻyicha mutaxassis tartibga soluvchi organlar yoki huquqni muhofaza qiluvchi organlardan maʼlumot taqdim etish haqidagi har qanday soʻrovlarga javoblarni muvofiqlashtirish uchun javobgardir. Biz qanday maʼlumotlar va kimga oshkor qilinganini hisobga olib boramiz, bu esa bunday maʼlumot almashinuvida shaffoflik va hisobdorlikni taʼminlaydi.
